مکانیابی مناطق آسیب پذیر شهری با رویکرد مدیریت بحران با استفاده از GIS و مدل همپوشانی وزن دار(مطالعه موردی: منطقه 17 تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره)، شهر ری، تهران، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکترای تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، اسلامشهر، ایران

5 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

در این پژوهش جهت مدیریت صحیح بحران در منطقه 17 تهران، با بهره گیری از مدل همپوشانی وزندار در محیط GIS، اقدام به پهنه بندی مناطق آسیب پذیر منطقه گردید. در این مدل از لایه های متعددی شامل تراکم جمعیت، کیفیت ابنیه، نزدیکی به معابر، نزدیکی به فضاهای باز، مراکز درمانی، ایستگاه های آتش نشانی و... در محدوده مورد مطالعه استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که تنها 18/19 درصد از محدوده مورد مطالعه دارای وضعیت مطلوب تا بسیار مطلوب می باشد. 32/39 درصد از منطقه نیز در وضعیت متوسط از لحاظ آسیب پذیری در مواقع بحرانی قرار دارد. همچنین50/41 درصد از محدوده مورد مطالعه در شرایط نامطلوب تا بسیار نامطلوب قرار دارند. با توجه به اینکه قسمت اعظمی از منطقه 17 تهران در وضعیت مطلوبیت متوسط تا بسیار نامطلوب قرار دارد، لذا اهمیت و توجه مسئولین شهری را طلب می کند تا با تدابیر و برنامه‌های پیشگیرانه لازم مانع تخریب بافت‌های فرسوده و یا حتی مسکونی شوند تا اینکه کمترین میزان خسارت مالی و جانی را در سطح منطقه داشته باشیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Locating Urban Vulnerable Areas Using Crisis Management Approach Using GIS and Weighted Overlapping Model (Case Study: region 17 of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Nemat Hosseinzadeh 1
  • Elham Amini 2
  • Mohammadyar Kermani 3
  • Sadegh Shakori 4
  • Esmat Khanmohammadi 5
1 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University, Yadegar Imam Khomeini (RA), Rey City, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Urban Planning, Islamic Azad University, Pardis Branch, Tehran, Iran
3 Ph.D. student of public administration, Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran, Iran
4 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University,Eslamshahr, Eslamshahr, Iran
5 Student of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran
چکیده [English]

In this study, in order to correctly manage the crisis in Tehran's region 17, using the weight-overlapping model in GIS environment, the zone of vulnerable areas was zoned. In this study, in order to correctly manage the crisis in Tehran's region 17, using the weight-overlapping model in GIS environment, the zone of vulnerable areas was zoned. In this model, several layers including population density, quality of buildings, proximity to passageways, proximity to open spaces, medical centers, fire stations and ... have been used in the study area. The results of the research show that only 19.18% of the study area has a desirable to very favorable situation. 32.39% of the region is also in the mid-range in terms of vulnerability in critical situations. Also, 41.50% of the study area is in unfavorable conditions to very unfavorable conditions. Considering that a large part of the Tehran region 17 is in a moderate to very unfavorable condition. Therefore, the importance of urban authorities is required to prevent deterioration of worn out or even residential buildings with preventive measures and measures to minimize financial and human damage to the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crisis management
  • vulnerability
  • Weighted Overlay Model
  • Tehran 17th District
  • GIS