گنبد های نمکی بستک هرمزگان و تاثیر آن بر منابع آب و خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

شهرستان بستک در شمال غربی هرمزگان واقع شده است. به لحاظ شرایط محیطی گرم و خشک حاکم بر آن از جمله نقاط فقیر کشور از نظر منابع آب محسوب می شود. این در حالی است که سالانه 24/7 میلیارد متر مکعب آب در استان هرمزگان به صورت هرز آب و سیلاب به دریا ریخته و از دسترس خارج می شود.(سازمان آب هرمزگان 1372)
از سوی دیگر با توجه به پراکندگی سازندهای زمین ساختی شور و کیفیت نا مناسب آبهای زیر زمینی اهمیت آب در این منطقه دو چندان می گردد. مردم این منطقه در بیشتر ایام سال از کمبود شدید آب آشامیدنی و هم چنین کشاورزی رنج
می برند. این منطقه از لحاظ زمین شناسی تحت تاثیر دو عامل زمین ساختی، یکی چین خوردگی کلی زاگرس و دیگری پدیده دیاپیریسم قرار دارد. برای آبیاری بیشتر اراضی کشاورزی منطقه از منابع آب زیر زمینی شور، قلیایی و سنگین و یا جریانات سطحی که از سازند های شور عبور می کنند، استفاده می شود. و از طرف دیگر بالا بودن سطح آب زیر زمینی و شدت تبخیر همواره از حاصلخیزی خاک منطقه کاسته می شود. گذشته از شور و قلیایی بودن خاک، فاکتور فرسایش نیز در کاهش حاصلخیزی آن بسیار موثر بوده است. این تحقیق بیشتر به دنبال پیدا کردن شواهد ژئومرفیک تاثیر گذار روی منابع آب و خاک منطقه بوده، به نحوی که بتوان نسبت به ردیابی و ارائه راهکار در این نواحی اقدام کرد. و در نهایت گنبد های نمکی به عنوان یکی از عوامل اصلی شوری آب و خاک منطقه معرفی شده است از فعالیتهای میدانی و روشهای کتابخانه ای و اسنادی برای رسیدن به این هدف استفاده شده است و جهت جلوگیری از تخریب منابع آب و خاک می بایست طرحهای کنترل شوری به اجرا در آیند که این طرحها به علل زیادی دارای مشکلات فراوان است. لذا سعی شده پیشنهادهایی منطقی در دو حیطه ساخت سازه های مکانیکی و بیولوژیکی مبتنی بر شرایط منطقه برای حفاظت آب و خاک ارائه گردد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Salt Domes of Bastak, Hormozgan Province and its influence on the soil and water Resources

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ebrahim Afifi
  • Parviz Kardavani
چکیده [English]

Bastak Region is located in the northwest of Hormazgan Province. It is considered
as one of the poor regions of the country according to it's water resources while 7.24
billion cubic meters of water run down to the sea in the form of waste water and floods
in Hormozgan each year without any further accessibility to it.
Saline, alkaline and heavy ground water or the surface water flowing through the
saline formations are used for the irrigation of most agricultural territories of this
region. However , the high level of ground water and severity of evaporation have still
reduced the soil fertility.
On the other hand , the importance of water in this region increases with regard to
the dispersion of saline geological formations and improper quality of ground water.
People suffer from the shortage of fresh and agricultural water most of the year. This
region is under the influence of two geological factors ie. The general folds of Zagros
mountaion chains and the phenomenon of diapirism.
In addition to the saline and alkaline states of the soil, erosion has also largely
influenced on the decrease of its fertility. Therefore , this research mostly seeks for the
effective geomorphic evidence of the soil and water resources of the region while we
hope to detect and offer some guidelines for it.
Finally, salt domes are introdusing as one of the main factors of the salincty of
water and soil in this region, We have used field activities and library and documental
methods for achieving this purpose. Controling salinity plans should be implemented
to prevent any further damage to the soil and water resources although many
difficulties are encountered when enforcing them due to several reasons. Thus, we
have tried to offer some reasonable suggestions base on two mechanical and biological
stracthers for the reservation of soil and water resources according to regional
conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bastak
  • diapirism
  • salt dome
  • saline soil
  • Water resources