ژئومرفولوژی کویر درانجیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

هریک از چشم اندازهای ژئومورفیک می تواند نقش خاصی را در توسعه مناطق ایفاء کنند .در استان یزد اجرای هرگونه طرح آمایش سرزمین بدون در نظر گرفتن چشم انداز های کویری نمی‌تواند حلقه توسعه و عمران آنرا تکمیل نماید. زیرا چشم اندازهای کویری یکی از واحدهای عمده مورفوژنتیک در این استان است (کویر سیاهکوه، کویر ابرکوه، کویر در انجیر، کویر هرات و مروست، کویر ساغند و..) و چاره جوئی برای آمایش آنها می تواند نقش خاصی را در توسعه منطقه‌ای ایفا نماید .بطوریکه میتوان  مطالعه و شناسایی این چشم اندازها را از جمله محورهای اصلی طرح آمایش سرزمین این استان قلمداد نمود. در این میان، کویر درانجیر یا بافق سومین کویر از نظر وسعت بشمار می آید که به صورت یک چاله شمال غربی – جنوب شرقی از خرانق تا بافق بصورت چاله‌ای در شرق شهرستان یزد قرار دارد.
دراین مقاله که با روش تحلیلی و متکی به مجموعه از داده های رقومی در چهارچوب سیستم های اطلاعات جغرافیائی نسبت به شناخت و پتانسیل سنجی ان اقدام شده است میتوان نسبت به شناخت ویژگی های ژئومرفولوژیک این محیط در چهارچوب پنج سطح هندسی مبادرت نمود و بر این نکته تاکید ورزید که شناخت ژئومرفولوژی دیرینه ودینامیسم کنونی حاکم بر منطقه میتواند جایگاه انرا در چهارچوب سند راهبردی توسعه منطقه مشخص نماید .
با توجه به نتایج بدست امده در این پژوهش می توان گفت با توجه به فرایند نمکزائی در این چاله کویر درانجیر یک پلایای فعال است و آثار داغ آبه‌ها در اطراف آن نشان می دهد که دوران مرطوبتری را درگذشته تجربه کرده است. در حاشیه جنوب غربی آن آثار عملکرد تکتونیک فعال بطور موضعی قابل ردیابی است و تحلیل آبراهه‌ها در این منطقه مفهوم پیشینه رود را بخوبی روشن می سازد.
پنج سطح محدب، مقعر، پلکانی، مستوی و سطوح ناپایدار بادی ارکان هندسه ارضی این چاله را شکل می دهد و در مجموع این چاله کویری بواسطه عوامل چندی قادر به ایجاد هویت مکانی چندانی نبوده و لذا فاقد ویژگی های مناسب جهت آمایش در محور گردشگری است. اما چنانچه مطالعات رسوب شناسی تایید نماید محور اصلی توسعه در این منطقه می تواند بر محور استخراج مواد و عناصر کمیاب فلزی و غیره که معمولا در مناطق کویری انباشت می شوند استوار گردد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Geomorphology of Darangir playa

نویسندگان [English]

  • R. Noujavan
  • H. Sadough
چکیده [English]

Every kind of Geomorphological Landscapes has a basic roll in regional
development.
In Yazd province using every kind of land use projects withought considering
playa's landscape can't Complot the chain of it's development and Constraction,
because. The playa's landscape is one of the basic. Units of morphotectonic. In this
province. (Siah Kooh playa – Abar kooh playa Daranjir- Harat and marvast playa's and
Saghand playa and….)
Finding away for using, Landuse projects has a special roll in regional development
And researching and recognizing this landscapes is one of the basic part of landuse
project in this province.
Among of these playa's , Daranjir or bafgh playa is the thired playa (From the point
of area viwes) which it's shape like a hole (North – west to south – east).
It's placed between kharanagh and bafgh. Which is in east of Yazd province.
In this paper. Which is provide in base of Analytical Methodes and using a number
of digital dataes, in GIS Frame work, We can recognized different geomorphological
aspects of this region and it's potential. In five surfaces (Convex, Concave – traces and
un sustainability wind surfaces) and Conclude that: Knowing the paleo and dinamysm
geomorphology Of this region.
Has an important roll in Document of Development sterategy Frame work .
Because of the result of this researches. Salinization process is active in Daranjir
playa now (We can see it's effects on different part of playa).
There are some Evidence of active Tectonic in the south – west of this region and
analysis of drainages show anticidence conception too.
Because of above Conclusion and several other limitations we can say this region is
not suitable for development in tourism Field.
The main axes of development in this area can be concentrated on mine activities
especially. Rare metals element which is deposite in playa

کلیدواژه‌ها [English]

  • Darangear Playa
  • Lacke terraces
  • Anticedent
  • Active Tectonic
  • Unstability surfaces
  • land use