سیلاب و تمهیدات مدیریتی برای مهار آن در رودخانه میناب (حدفاصل سد میناب تا تنگه هرمز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

بررسی روش های کنتزل سیلاب و تخمین میزان خسارات ناشی از آن به منظور تدوین روش های عملی برای
حفظ سرمایه های ملی از ضرورت های مطالعاتی است . هرساله بخشی از بناها و تأسیساتی که در پایین دست
سدهای مخزنی کشور قراردارند به دلیل وقوع طغیان های فصلی و آزاد سازی جریان های بزرگ تر از ظرفیت سالم
رودخانه از سدها، متحمل خسارات فراوانی می شوند. اگر بخواهیم مدیریت سیلاب را به عنوان مدیریت بحران
بپذیریم، باید همه ساله مدیریت سیلاب داشته باشیم، و حتی در بحران بپذیریم که باید همه ساله خردمندانه
برنامه ریزی کرده و برای سال های آتی نیز برنامه داشته باشیم . در منطقه خشکی مانند میناب مهم ترین مسئله،
ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضای آب است . با توجه به ویژگی های طبیعی منطقه مورد مطالعه، عرضه طبیعی آب
محدود است و از طرف دیگر مقدار تقاضا با افزایش جمعیت، افزایش زمین های زیرکشت، توسعه صنایع،
شهرنشینی و غیره، مدام رو به فزونی است . بنابراین برنامه ریزی در جهت استفاده بهینه از منابع آبی منطقه اهمیت
فراوانی دارد . از جمله برنامه ریزی های اساسی در زمینه مدیریت آب، مدیریت سیلاب است. در این نوع مدیریت
روش های مختلفی جهت کنترل و جلوگیری از خسارات سیل وجود دارد که می توان رو ش های سازه ای و غیر سازه ای
برای آن بیان کرد . سیلابی بودن رودخانه میناب و ناپایداری کناره های آن، به علت سست بودن جنس رسوب ها،
کمبود بار معلق به دلیل احداث سد میناب، تند بودن شیب رودخانه مخصوصا حد فاصل سد میناب تا پل میناب،
باعث می شود تا سرریزهای استثنایی سد میناب سریعا تمرکز یافته و تبدیل به سیلاب هایی خطرناک گردد که در
اغلب سال هایی که سیستم های باران زا منطقه را فرا می گیرد، به یکی از بزرگ ترین بلایای محیطی تبدیل می گردد .
72 می باشد. بررسی آمار - 57 و 71 -58 ،55- بالاترین مقدار دبی حداکثر رودخانه میناب متعلق به سا ل های آبی 56
سیلاب در ایستگاه های مختلف از جمله ایستگاه برنطین، وقوع سیلاب های حداکثر در فصل زمستان، و حدود 93
درصد آن ها در دوره 5 ماهه آذر تا فروردین اتفاق می افتد. هیدرولیک که حاصل میانگین عمق، پهنا و سرعت جریان
است، ارتباط تنگاتنگی با ویژگی هایی ازقبیل وسعت ناحیه غرق شده و بار رسوب این رودخانه دارد که کارهای
عمرانی و مدیریتی که روی آن انجام می گیرد بدون در نظر گرفتن آن امکان پذیر نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Management prepartion for contorling the flood in the Minab river (Between Minab Dam and Straite of Hormoz)

نویسندگان [English]

  • A Nohegar
  • M.M Hosseinzadeh
  • B Salahi
چکیده [English]

The examination of control methods and estimating of damage caused by flood in
order to collect partical methods to preserve national is of importance.yearly, some
parts of construction and buildings located in lower part of storage Dams of the
country are damaged by seasonal overflowing and letting of currents which and more
than the capacity of the river.If we want to consider flood management as crisis
management, we have to manage floods yearly.Even when we are in crisis conditions
we have to plan wisely and yearly and schedual for coming days too. In and arid area
like Minab the most important thing making balance between the supply and demand
of water.Considering natunal characteristics of mentioned area, usual supply of water
is limited,on theother hand demand value of water is growing due to increasing
population the increasment of cultivated lands, industry development,urbanlife and act.
Therefor,planning to use of water resurces of the area is of high importance.one of the
basic considering water management is flood management.In this kind of management
there are different methods so that we can control and prevent flood damages that can
be defined by structure and nonstructure.Since the Minab river is dilluvial and its bank
is unstable through weakend sediments deficiency of suspend load caused by
stablishing of the Minab Dam,steepy slope of the river,specially parts located between
the Minab Dam and the Minab Bridge,are all factors causing overflowing quickly
concentrated turned into dangerous floods which fluvial systems overwhelm area are
known as greatest natunal phenomenon.The maximum value of debi of the Minab river
dates back to years 1976-77,78-79and 1991-92.The examination of statistical data of
flood in different station such as Brentin,most floods were seen in winter season and
some 93 percent from them were between the months of Azar and Farvardin.
Hydrulic which is produced by depth, width and current,has got relation with
features such as the extent of immersed area and sediment load which flourishing and
qualification management actions performed on it is impossible without considering it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • flood
  • Flood plain
  • Management
  • Debi
  • Minab