تنگناهای طبیعی توسعه شهر لار (جنوب استان فارس)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

شهر لار به عنوان بزرگترین مرکز سکونتی لارستان (در جنوب استان فارس) با ارتفاع متوسط 915 متر در
سیستم زاگرس چین خورده و در دشت لار قرار دارد. شهر قدیم یا شهر تاریخی و باستانی لار در شمال غرب دشت
و شهر جدید لار پس از رخداد زلزله سال 1339 و به دنبال ویرانی شهر قدیم بر روی مخروط افکنه تنگ اسد در
جنوب دشت لار به وجود آمد . تا سال 1335 حتی یک خانه مسکونی در روی این مخروط افکنه ساخته نشده بود. در
حال حاضر نه فقط مخروط افکنه تنگ اسد به طور کامل بر اثر تاسیسات شهری اشغال شده است بلکه
آپارتمان سازی در داخل دره تنگ اسد به طرف کوهستان که عرض دره بسیار محدود است و مورد تهدید سیل واقع
می شود نیز ادامه پیدا کرده است. از طرف دیگر این دو شهر در جهت شمالی و جنوبی به سمت یکدیگر توسعه
می یابد و در آینده به طور کامل به یکدیگر متصل خواهند شد.
از عوامل محدودکننده توسعه شهر لار در دراز مدت، مناطق کوهستانی شمال و جنوب دشت لار است به
گونه ای که عرض متوسط این دشت حدود 6 کیلومتر می باشد. پدیده زلزله از نظر پتانسیل و بالفعل، ساخت و ساز
اصولی و مقاوم در برابر زلزله را می طلبد. شرایط آب و هوایی گرم و خشک ، تابستان های طاقت فرسا و کمبود
منابع آب به ویژه آب شرب از دیرباز مشکل اصلی شهر لار بوده است . خشکسالی های چند سال اخیر، نیز مساله را
شدت بخشیده است . افزون بر آن، آب های سطحی و زیرزمینی به دلیل وجود سازندهای میشان، گچساران و
مارن های میوسن حاوی گچ و نمک و نیز به دلیل وجود گنبدهای نمکی اینفراکامبرین اطراف لار، عمدتاً شور، قلیایی و
سنگین هستند . در مقابل تنگناهای طبیعی، فرهنگ بالای شهرنشینی و به ویژه مشارکت عمومی و کمک های
چشم گیر مردمی برای توسعه در این شهر را باید در نظر گرفت . در این مقاله با بهره گیری از روش های معمول و
خاص پژوهش های جغرافیایی و به ویژه با انجام سفرهای مکرر و متعدد به لارستان (شهر لار ) تنگناهای طبیعی
مذکور از نزدیک بررسی شده است.
برنامه ریزان شهری باید به حقایق محیط شهر لار و یا به عبارتی لارستان توجه نمایند و مسیر توسعه ای را
دنبال نمایند که فرصت های برابر برای همه اهالی شهر فراهم شود و در برخورد با محیط زیست بوم – مداری 1 را
مقدم بر انسان محوری 2 دانسته و توسعه پایدار را ملاک عمل خود قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Natural constraints of the development of the city of Lar (southern Fars province)

نویسنده [English]

  • M.R Servati
چکیده [English]

The city of Lar is the largest settlement of Laristan. At an elevation of 915 m a.s.l., it is
located on the Dasht-e-Lar piedmont plainwithin the folded Zagros Mts. The ancient
city oofLar is situated in the northwestern part of the dasht. The new city, which was
rebuilt after the devastating earthquake if 1339 (1960) is situated on the Tang-e-Asad
alluvial fan in the southern part of the plain. Up to 1339 there had not even been a
single dwelling at this place. By now not only the Tan-e-Asad alluvial fan has been
completely taken over by urban land use. Housing activity has also continued towards
the mountain, where the valley floor is very narrow and where there is a considerable
flood hazard.
These two cities grow north- and southward, respectively, and are likely to join
in the near future. The long-term natural limiting factors of urban development are the
mountains to the north and south of the 6 km wide Dasht-e-Lar.
Earthquakes always have to be reckoned with, making it an obligation to construct all
buildings in an earthquake-resistant way. The warm and dry climate with very hot
summers and the water deficit for drinking and other purposes is the principal and
oldest problem of the city. The prolonged drought of the last years has increased the
water problem. Due to the salt domes in the Lar area, the surface and ground waters
from the Mishan and Gachsaran formation and the local marlstones are mainly salty
and alkaline.
Against these natural constraints are set a relatively high urbanization culture,
especially with respect to public participation and considerable public help for the city
as a whole.
This paper has made use of the conventional research methods of geography,
primarily based on repeated field trips to Larestan. The urban planners should become
aware of the environmental realities of the Lar region and should follow a line of
development that should provide the same opportunities for everybody. In their
relationship with the environment they should prefer the ecocentric to the
anthropocentric approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural constraints
  • development
  • Lar
  • Zagros
  • water deficit
  • public participation