بررسی رسوبات لسی در شمال ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

لس در زمین های پست جنوب و مجاورت دریای خزر در موقعیت های ژئومورفولوژیکی متفاوت و تفاوت های اقلیمی
چشم گیر یافت می شود . نهشته های لسی، اغلب با انواع متفاوت خاک های فسیل همراه می باشند. تاکنون اطلاعات
اندکی درباره سرشت، منشا و سن توالی های لس - خاک های فسیل شمال ایران - منتشر شده است . این مقاله پنج
رخنمون از توالی های لس - خاک های فسیل واقع در دره سفید رود (مقطع رستم آباد و در حوالی سراوان )، کوهپایه های
شمالی البرز (واقع در نکا و در نوده ) و تپه های لسی استان گلستان (مقطع آق بند ) را مورد بررسی قرار داده است .
لس های سفیدرود با تنوع زیاد در دانه بندی در مقیاس محلی مشخص می باشند. واریزه های دامنه ای زاویه دار و
خاک های فسیلی در نهشته های لسی - رسی مقطع رستم آباد که توسط فرایندهای دامنه ای جا به جا شده اند، تحت تاثیر
تغییر اقلیم و یا تاثیرات تکتونیکی قرار گرفته است . لس ها در سراوان، با دو افق خاک های فسیلی همراه می باشند. که
احتمالا با مراحل ایزوتوپی اکسیژن 3 هم ارز می باشند در مقطع نکا دو خاک فسیلی قهوه ای (افق های Btk یا AhBtk) با لس های غنی از لس همراه شده اند. اولین تخمین سن یابی لومینی سنس نشان می دهد که خاک فسیلی بالایی در طی مدت OIS 5a-5d تشکیل شده است هشت خاک فسیلی روشن یا قهوه ای تیره (افق های BtK و BwK ) که به صورت میان لایه هایی که با لس های مقطع نوده همراه می باشند، شدت متفاوت هوازدگی را نشان می دهند که به شرایط پلیستوسن میانی یا بالایی بیشترین شباهت را دارد . در تپه های لسی نزدیک آق بند، لس همگنی با ضخامت 40 متر لایه ای از خاک فسیل قهوه ای رنگ را می پوشاند که احتمالا هم ارز با آخرین خاک دوره بین یخچالی است . توالی لس و خاک های فسیلی در مقاطع مورد
مطالعه نکا، نوده و آق بند آرشیو عالی از تغییرات اقلیمی و محیطی مربوط به خشکی در شمال ایران می باشند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

On loess deposits of northern Iran

نویسندگان [English]

  • M Kehl
  • M.R Sarvati
  • Hassan Ahmadi
  • Manfred Frechen
  • A Skowronek
چکیده [English]

In the southern lowlands of the Caspian Sea and its vicinity, loess is found in different
geomorphological settings along a pronounced climatic gradient. The loess deposits
are often intercalated by different types of paleosols. So far, little information has been
published about the nature, origin and age of the loess-paleosol sequences in North
Iran.
This paper describes five loess-paleosol sequences exposed in the Sefid-Rud
valley (sections at Rustamabad and at Saravan), on the northern foothills of Alborz
(sections at Neka and at Now Deh) and in the loess hills of Golestan province (section
at Agh Band). The Sefid-Rud loesses are characterised by large textural variations on a
local scale. Angular slope debris and distorted paleosols in the clayey loess deposit at
the section at Rustamabad testify displacement by slope processes, which was
triggered by climate change and/or tectonic impacts. At the section at Saravan, loess is
intercalated by two brown paleosol horizons which might correlate with OIS 3.
At the section at Neka, two strongly developed brown paleosols (Btk or AhBtk
horizons) are intercalated in clay-rich loess. First luminescence age estimates indicate
that the upper paleosol was formed during OIS 5a-5d. Eight light or dark brown
paleosols (Bwk and Btk horizons) are intercalated in the loess at the section at Now
Deh indicating different weathering intensities most likely during the Middle and
Upper Pleistocene. In the loess hills near Agh Band, 40 m thick homogenous loess
covers a brown paleosol, possibly correlating with the last interglacial soil.
The loess-paleosol sequences at the sections at Neka, at Now Deh and at Agh
Band are excellent terrestrial archives of Quaternary climate and environment change
in northern Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • loess-paleosol sequences
  • northern Iran
  • past climate change
  • Pleistocene