بررسی اثر الگوهای سینوپتیک در تغییرات زمانی سیلاب های جنوب دریای خزر مطالعه موردی: رودخانه های شفارود و تالار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ندارد

چکیده

به منظور بررسی اثر الگوهای سینوپتیک در تغییرات زمانی سیلاب های جنوب دریای خزر دبی دو رودخانه تالار در شرق و شفارود در غرب سواحل جنوبی خزر طی دوره آماری 1998-1961 مطالعه شده است . در این پژوهش سعی بر این بوده است تا علاوه بر معرفی الگوهای سینوپتیکی منجر به سیل، آرایش این الگوها و گستره تحت نفوذ هر
سیستم و تغییرات این سیستم ها از نظر زمانی بررسی گردد . در این دوره 558 سیل در دو حوضه رخ داده است، 59
درصد از این سیل ها مربوط به حوضه تالار و 41 درصد آن نیز مربوط به حوضه شفارود است . نتایج حاصل از بررسی
اطلاعات دبی و بارش ایستگاه های دو حوضه و نقشه های سینوپتیک نشان می دهد که 11 درصد سیلاب ها همزمان و درصد مستقل از یکدیگر بوده اند. حدود 70/6 درصد سیلاب های حوضه تالار و 63/2 درصد سیلاب های شفارود در نتیجه آرایش سیستم های سینوپتیکی سطوح بالا و قرارگیری حوضه ها در جلوی ناوه بادهای غربی ایجاد شده اند.
بقیه سیلاب ها نیز نتیجه حضور سیستم های چرخندی و واچرخندی در سطح زمین به وجود آمده اند. همچنین 65
درصد سیلاب های حوضه تالار و 53 درصد از سیلاب های حوضه شفارود از منشأ مستقیم بارش و بقیه در اثر ذوب
برف یا ترکیبی از بارش و ذوب برف رخ داده است . تمام سیلاب های همزمان در فاصله ماه های اسفند و فروردین و
منشأ رطوبت آن از مدیترانه است . منابع رطوبتی سایر سیلاب ها نیز علاوه بر دریای مدیترانه، دریای خزر، دریای
سیاه و یا ترکیب منابع فوق است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Synoptic Patterns on the Floods of the Southern Caspian Sea Coast, Case Study: Shafarood and Talar Rivers

نویسندگان [English]

  • B Alijani
  • Gh Azizi
  • P Rezaei
چکیده [English]

This research has been carried out in the southern coasts of Caspian Sea. This
area consists of about 150 catchments. Most of the rivers have small basin, covered by
vegetation and confined by sea and mountains.
In order Shafarood for the 1961-98 period were analysed. This period has nearly
experienced 558 flood from which from which 59% belong to talar and Shafarood
catchments, respectively. To determine the synoptic patterns of the floods, the surface
and 500hP daily maps of 36 floods were analyzed. The result of the study showed that:
The flood of Shafarood occurred mostly in the September to November period
and Talar floods in March and April.
11% of the floods occurred simultaneously in both basins. The synoptic pattern
respolsible fore these floods was the west of the Caspian Sea.
The other floods were occurred when the through axis was moved over Caspian
Sea or to its east coasts. In These conditions Surface cyclones and anticyclones were
very important.
The main moisture sources of the floods were the Medeaterian Sea for tha talar
Basin and the Caspian Sea for the Shafarood Basin.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Southern Coasts of Caspian Sea
  • Synoptic Systems
  • floods
  • Talar and Shafarood Catchments