بررسی هیدروژئوشیمی و آلودگی آب های زیرزمینی دشت شوش با استفاده از نقشه های هم ارزش، تحلیل عاملی و خوشه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

تحلیل عاملی که براساس نتایج چهار دوره نمونه برداری از آ ب های زیرزمینی دشت شوش انجام شده است
نشان می دهد که مجموعه فرایندهای ژئوشیمیایی (انحلال، رسوبگذاری و تبادل یونی) بیشترین تاثیر و فعالیت های
سطحی نظیر کشاورزی کمترین دخالت را در ترکیب آب زیرزمینی منطقه دارند. از این بین انحلال ژیپس در تکامل
ژئوشیمیایی آب های زیرزمینی بیشترین نقش را دارد . زیرا انحلال ژیپس در طی فرایند ددولومیتیزاسیون و
رسوبگذاری کلسیت باعث افزایش غلظت کلسیم، منیزیم، سولفات و کاهش قلیاییت شده است . نمودار درختی
حاصل از تحلیل خوشه ای نیز بیانگر غالب بودن تیپ بی کربنات در آبخوان آزاد دشت شوش می باشد. تشابه بین
نقشه های هم ارزش هم کلر و هم هدایت الکتریکی آبخوان آزاد شوش شاخص خوبی از تاثیر عامل تبخیر بر روی
ترکیب آب زیر زمینی می باشد. آلودگی نیتراته آب های زیرزمینی شوش محلی و ناحیه ای است و در دشت فراگیر
نیست. آلودگی باکتریایی منطقه نیز ناشی از فضولات انسانی و حیوانی می باشد که به واسطه مواد انتشاریافته از
محل های تخلیه فاضلاب، چاهک های جذبی و هرزآب کشاورزی وارد محیط آبی می گردد. احتمال آلودگی در این
منطقه متناسب با جهت جریان آب زیرزمینی از سمت شما لشرق به طرف جنوب غرب افزایش می یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Hydrogeochemistry and Groundwater Contamination of Shoush Plain Using Iso-Parameter Maps, Factor and Cluster Analysis

نویسنده [English]

  • H.R Naseri
چکیده [English]

Factor analysis of the hydrogeochemical data obtained in four rounds of sampling the
groundwater of Shoush plain reveals that the groundwater composition is largely
controlled by the geochemical processes viz. dissolution, sedimentation and ionic
exchange and surface activities such as agriculture have little effect on it. Amongst
others, gypsum dissolution is the greatest contributer in regional groundwater
evolution since it increases the concentration of calcium, magnesium and sulphate ions
on one hand and reduces the alkalinity through the processes of dedolomitization and
calcite deposition. The dendogram resulting from the cluster analysis also indicates the
dominance of bicarbonate type in the unconfined aquifer of Shoush plain. The
similarity of Iso-EC and Iso-Cl Maps illustrates the effects of evaporation on the
groundwater composition of Shoush plain. Nitrate contamination is localized and is not
spread in the Plain while bacterial contamination is associated with human and animal
waste that are diffused from sewage outlets, cesspools and irrigation wastewater into
the environment. Pollution probability increases from NE to SW corresponding to the
flow direction of the groundwater.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Factor analysis
  • cluster analysis
  • Dedolomitization
  • Iso-Parameter Maps
  • Bacterial Cantamination
  • Nitrate Cantamination